ขะนอม ขนมจีนน้ำยาหยวกกล้วย แบบฉบับชาวมอญ

การศึกษาในพม่า ฤาจะแย่กว่าคุกไทย?

โดย ซอว์ง อู
ภาพ TSYO

ในความรู้สึกของคนทั่วไป “โรงเรียน” กับ “คุก” เป็นสถานที่ที่แตกต่างกันอย่าง สิ้นเชิง โรงเรียนหรือสถาบันการศึกษาต่างๆ เป็นความใฝ่ฝันของใครหลายคน แต่สำหรับ คุกนั้นตรงกันข้าม เพราะมีแต่คนภาวนาว่าในชีวิตนี้ขออย่าให้ได้เข้าไปเหยียบเลย อยู่ห่างๆ ไว้ดีที่สุด แต่จะมีใครเชื่อบ้างว่า ในหลายพื้นที่ของประเทศพม่า “การศึกษาของประชาชน ยังย่ำแย่กว่าในคุกประเทศไทยเสียอีก”

ตามรอยศรัทธาแห่ง “นัต”บนภูเขาโปปา

โดย ฮานอย

บ่าย 3 โมง ณ สถานีขนส่งเมืองบะกัน (พุกาม) ขณะที่ผู้โดยสารทั้งชาวต่างชาติและคนพม่ากำลังทยอยก้าวลงจากรถบัส หน้าประตูก็มีเสียงตะโกนเซ็งแซ่ของบรรดาคนขับรถและไกด์ นำเที่ยวโชว์ป้ายโปรแกรมนั่งรถม้าชมโบราณสถาน ซึ่งถือเป็นบรรยากาศที่พบเห็นได้ทั่วไปตาม เมืองท่องเที่ยว โดยเฉพาะเมืองที่มีชื่อเสียงโด่งดังไปทั่วโลกอย่างเมืองพุกามแห่งนี้ แม้ว่าที่นี่จะมีทะเลเจดีย์หลายพันองค์ให้โพสต์ท่าถ่ายรูปกันจนเหนื่อย แต่หลายคนอาจไม่รู้ว่า  ห่างออกไปไม่ถึง 50 กิโลเมตร ยังมี “ภูเขาโปปา” ภูเขาศักดิ์สิทธิ์ที่ประชาชนชาวพม่านับถือ เพราะเชื่อว่าเป็นแหล่งรวม “นัต” ทั้งหมด 37 ตน เรียกว่ามาที่ภูเขาแห่งนี้แห่งเดียว  อยากอธิษฐานขอพรนัตตนไหนสามารถเลือกได้ไม่จำกัด ดังนั้น หากผู้เขียนเดินทางมาถึงพุกาม แล้วไม่ได้ไปภูเขาโปปาก็คงจะต้องนั่งเสียดายในภายหลังแน่ ๆ    

เรื่องเล่าหลังเคาน์เตอร์ ของอดีตพนักงานแบงก์ในย่างกุ้ง

โดย หม่องเล
แปล กองบรรณาธิการ

ผมชื่อหม่องเล ปัจจุบันผมลี้ภัยมาอยู่สหรัฐ อเมริกาได้ประมาณสองปีแล้ว ทุกๆ วันผมจะออกไป ทำงานที่โรงงานแห่งหนึ่งตอนเที่ยงวัน และจะกลับถึงบ้านอีกครั้ง ประมาณตีสองครึ่ง ช่วงสายๆ ก่อนไปทำงานคือเวลาที่ผมว่าง ซึ่งนอกจาก จะทำกับข้าวเพื่อไปกินเวลาพักงานแล้ว ก็จะเป็นเวลาที่ใครต่อใครจะโทร มาหาผมเพื่อขอความช่วยเหลือ ช่วยเป็นล่ามให้กับเพื่อนๆ ชนเผ่า ที่เพิ่งมาถึงใหม่ๆ และยังพูดภาษาอังกฤษไม่ได้บ้าง แต่ที่บ่อยไม่แพ้กันคือการติดต่อประสานงานเรื่องส่งเงินไปให้ญาติพี่น้องที่อยู่ในพม่า  ทำให้ผมนึกถึงชีวิตในย่างกุ้งสมัยที่ยังทำงานเป็นพนักงานแบงก์

ต้นผักของปูซู

เรื่อง อะแก่ย่วยเมี้ย
โดย ขิ่นเญงติ๊ดจาก www.naytthit.com
แปล Numripa

พ่ อของเธอเรียกเธอว่ า “ปูซู”ตอนนี้เธออายุได้สิบเอ็ดปีแล้ว แต่ดูเป็นเด็กไม่ค่อยรู้เรื่องสักเท่าไหร่เพราะไม่ได้เรียนหนังสือ จึงไม่แปลกถ้าเธอจะสะกดชื่อตัวเองไม่เป็น และตั้งแต่พ่อตายไป ปูซูก็ต้องเก็บผักหาเงินเลี้ยงตัวเองและครอบครัวเรื่อยมา

“โรดทอ” ชีวิตหนึ่งที่เมืองไทยหลายชีวิตในพม่า

โดย องค์ บรรจุน

ผมเจอโรดทอที่สนามบินมิงกาลาดง (Mingaladon) ประเทศพม่าเมื่อเดือนก่อน เขาและเพื่อนที่ผมรู้จักก่อนหน้านี้นุ่งโสร่งแดงลายตารางของมอญพร้อมคนขับรถตู้ รอรับเราตามที่นัดกันไว้เมื่อก่อนออกจากเมืองไทยการไปพม่าของผมครั้งนี้เพื่อท่องเที่ยว เรียนรู้แลกเปลี่ยนเรื่องราวสู่กันฟัง และอีกหลายอย่าง ที่ไม่เกี่ยวข้องกับเรื่องที่จะกล่าวถึงในตอนนี้

Orphans of Burma’s Cyclone ชะตากรรมเด็กกำพร้าหลังไซโคลนนาร์กิส

โดย หมอกเต่หว่า

ความทรงจำวัยเด็กของบางคนอาจเต็มไปด้วยเรื่องราวดีๆ จนอยากเก็บไว้หวนรำลึกถึงไปชั่วชีวิต แต่สำหรับบางคนอาจเต็มไปด้วยความทรงจำอันเลวร้าย จนไม่อยากเก็บมาคิดอีก เหมือนกับเด็กๆ ในพื้นที่ประสบภัยจากพายุไซโคลนนาร์กิส ที่พวกเขาเองก็คงอยากลืมประสบการณ์ที่แสนเจ็บปวด ในวันที่ต้องสูญเสียพ่อแม่และสมาชิกในครอบครัวไปตลอดกา

ถนนฝุ่นเกวียนเทียมม้า ณ เมืองพุกาม

ทุ่งทะเลเจดีย์อันเลื่องชื่อแห่งพุกามริมแม่น้ำอิรวดี

โดย ไพศาล เปลี่ยน

เกวียนหลังขนาดพอเหมาะกำลังเคลื่อนไปบนถนนฝุ่นสีแดงตามจังหวะย่างเหยาะของม้าที่กำลังย่ำเดินไปข้างหน้า กระโดกกระดอนก็ตามทางที่จะไป เหวี่ยงไปซ้ายทีโยกไปขวาที พอให้กระดูกขยับลั่นได้บ้างเอาเพลิน ก็ได้รำลึกบางอย่างที่ เคยผ่ านมาบ้างก็ดี อยากสบายทุกอย่ างที่ต้องการก็นั่งอยู่บ้านแล้วเอาพัดลมโกรกหว่างขาเอานั่นแหละไม่ต้องมาให้เสียความรู้สึก

ยุทธศาสตร์ปราบไทใหญ่ของผู้นำพม่าในสายตาเจ้ายอดศึก

โดย เจ้ายอดศึก

ความเป็นมาของกองกำลังกลุ่มต่อต้านรัฐบาลในรัฐฉาน

-----------------------------------------------------------------------

ในปี ค.ศ 1948 สหภาพพม่าได้รับเอกราชจากการยึดครองของประเทศอังกฤษ จากนั้นได้ร่วมกันจัดตั้งรัฐบาลบริหารสหภาพ โดยมีมติ เลือกเจ้าฟ้าส่วยแต้กขึ้นดำรงตำแหน่งประธานาธิบดีคนแรกของสหภาพ พม่า ถึงแม้จะมีการก่อตั้งสหภาพพม่าร่วมกัน แต่ก็ใช่ว่าปัญหาต่างๆ ภายในสหภาพจะหมดไป เพราะมีการแย่งชิงอำนาจการปกครองกันเองอยู่ตลอดเวลา หลังจากที่นายพลอองซานเสียชีวิต (19 ก.ค 1947)พม่าเองก็แบ่งออกเป็นหลายพรรคหลายพวก บ้างก็ฝักใฝ่ลัทธิ คอมมิวนิสต์ บ้างก็ฝักใฝ่ลัทธิสังคมนิยม บ้างก็ฝักใฝ่ระบอบประชาธิปไตย จนก่อให้เกิดการโต้แย้งกันอย่างรุนแรง ในขณะที่การร่างรัฐธรรมนูญสำหรับใช้ในสหภาพยังไม่เสร็จสมบูรณ์ก็เกิดกองกำลังปฏิวัติขึ้นแล้ว โดยในวันที่ 28 มี.ค ปีค.ศ 1948 พรรคคอมมิวนิสต์พม่า (BCP) ได้เข้าป่า