วิทยุไทใหญ่ กับชีวิตที่พลิกผันของหนุ่มจากเมืองจ๊อกเม

โดย หมอกเต่หว่า

หากพูดถึงรายการวิทยุในบ้านเราแล้ว ส่วนใหญ่เราจะนึกถึงภาพวัยรุ่นโทรเข้า ไปขอเพลงให้กับคนพิเศษ แต่ สำหรับ แรงงานข้ามชาติชาวไทใหญ่แล้ว สถานีวิทยุ ที่ออกอากาศในภาษาไทใหญ่นั้นคือเพื่อน คลายเหงายามที่ต้องไกลบ้าน และเปรียบ เหมือนสะพานที่เชื่อมต่อระหว่างแรงงาน ข้ามชาติที่อยู่ในไทยและคนที่บ้านให้รับรู้ ข่าวคราวของกันและกันอยู่เสมอ เพราะ สถานีวิทยุที่กระจายเสียงในระบบ AM นั้น สามารถส่ งสัญญาณไปไกลถึงรัฐฉานกัน เลยทีเดียว และจากสถานีวิทยุคลื่นเล็กๆ คลื่ นแห่ งนึ่ งได้พลิกผันชีวิตของเด็กหนุ่ ม จากเมืองจ๊อกเม รัฐฉาน จากการพลัดพราก สู่ การได้กลับมาเจอกับพี่ ชายของเขา อีกครั้ง

“ต้าซิน” เฟืองชิ้นเล็กของธุรกิจร้อยล้าน

โดย องค์ บรรจุน

ต้าซินไม่ได้เป็นแรงงานต่างด้าวขี้ริ้วขี้เหร่อย่างที่หลายคนวาดภาพล่วงหน้าตามคำโปรยหัวของหนังสือพิมพ์หัวสีและแฟนคลับประวัติศาสตร์คลั่งชาติ ต้าซินเป็นคนผิวขาวเหลือง รูปร่างสัดทัด หน้าตาจัดว่าหล่อ มีเสน่ห์ รสนิยมในการแต่งตัวไม่เป็นรองใคร ทางบ้านของเขาประกอบอาชีพค้าขาย ฐานะปานกลาง พ่อแม่ส่งเสียให้เขาเรียนในมหาวิทยาลัย (University of Dawei) แม้จะจบเพียงชั้นปีที่ 1 เนื่องจากครอบครัวมีปัญหาการเงินในขณะนั้น อย่างไรก็ตาม ดูเหมือนว่าเขาจะเกิดมาสมบูรณ์พร้อมกว่าแรงงานต่างด้าวที่มาจากพม่าอีกหลายคนที่ผู้เขียนเคยสัมผัสพูดคุย แล้วด้วยเหตุผลอะไรทำให้เขาตัดสินใจเข้ามาทำงานในเมืองไทย

The Visitor : คนที่ไม่รู้จัก

โดย หมอกเต่หว่า

“ตลอดทั้งชีวิตของคุณ คุณจะไม่มีทางรู้ว่า คุณคือใคร จนกว่าคุณจะได้เห็นโลกจากสายตาของคนอื่น”

ความสำเร็จของฉันที่ไม่ได้โรยด้วยกลีบกุหลาบ

แปลจากเรื่อง My Success :  THE ARAKAN PROJECT
จากหนังสือชื่อ Burma woman’ voice for peaces

ฉันชื่อลีล่า(Leila) อายุ 46 เป็นชาวมุสลิมโรฮิงยาจากหมู่บ้านแห่งหนึ่งในเมืองมงดอว์ รัฐอาระกัน ประเทศพม่า สามีคนแรกของฉันเป็นคนโรฮิงยา แต่เขาเสียชีวิตที่ค่ายผู้ลี้ภัยในบังกลาเทศ หลังจากที่แต่งงานกันได้แค่ 5 ปี สามีคนที่สองเป็นคนบังกลาเทศ และฉันก็เป็นภรรยาคนที่สองของเขาเช่นกัน แต่แต่งงานได้แค่ 4 ปี ฉันก็หย่ากับเขา ฉันมีลูกทั้งหมด 5 คน ลูกสาวสองคนแรกเกิดกับสามีชาวโรฮิงยา และลูก อีกสามคนเกิดกับสามีคนที่สอง เป็นผู้ชายสองและหญิงหนึ่ง ตอนนี้ลูกสาวสองคนของฉันได้แต่งงานกับคน บังกลาเทศไปแล้ว ในขณะที่ลูกชายคนโตยังไม่ได้แต่งงานและตอนนี้กำลังทำงานอยู่ที่โรงงานเสื้อผ้าแห่งหนึ่ง ในกรุงธากา ลูกสาวคนหนึ่งของฉันไม่สามารถพึ่งตัวเองได้ ส่วนลูกชายคนเล็กที่อยู่กับฉัน ตอนนี้อายุ 16 ปี กำลัง หาเงินเลี้ยงตัวเองด้วยการเข็นรถลาก ส่วนฉันทำงานเป็นแม่บ้านรับจ้างทำความสะอาด

ลูกค้าสูงวัยในร้านอินเทอร์เน็ตพม่า

โดย โม๋หอม

ทุกวันนี้การแลกที่อยู่หรือเบอร์โทรศัพท์กับเพื่อนใหม่กลายเป็นเรื่องที่ “เอ๊าท์”(out-of-date) หรือล้าสมัยไป เสียแล้ว ยุคนี้มันต้องอีเมล์แอดเดรส เฟซบุ๊ค ไฮไฟว์ หรือ ทวิตเตอร์ถึงจะดูดี โดยเฉพาะในกลุ่ม “คนวัยทีน”(teen) ซึ่ง บางคนรู้จักกันผ่านเกมส์ออนไลน์โดยที่ไม่เคยเจอตัวจริงด้วยซ้ำ ด้วยเหตุนี้ ธุรกิจร้านอินเทอร์เน็ต หรืออีกชื่อหนึ่งเก๋ๆ ว่า “อินเทอร์เน็ตคาเฟ่” ที่ผุดขึ้นมาทั่วทุกมุมถนนในเมืองโดยเฉพาะย่านสถาบันการศึกษา จึงสามารถทำเงินได้เป็นกอบเป็นกำจากคนรุ่นใหม่เหล่านี้

เรื่องเล่าหลังเคาน์เตอร์ ของอดีตพนักงานแบงก์ในย่างกุ้ง

โดย หม่องเล
แปล กองบรรณาธิการ

ผมชื่อหม่องเล ปัจจุบันผมลี้ภัยมาอยู่สหรัฐ อเมริกาได้ประมาณสองปีแล้ว ทุกๆ วันผมจะออกไป ทำงานที่โรงงานแห่งหนึ่งตอนเที่ยงวัน และจะกลับถึงบ้านอีกครั้ง ประมาณตีสองครึ่ง ช่วงสายๆ ก่อนไปทำงานคือเวลาที่ผมว่าง ซึ่งนอกจาก จะทำกับข้าวเพื่อไปกินเวลาพักงานแล้ว ก็จะเป็นเวลาที่ใครต่อใครจะโทร มาหาผมเพื่อขอความช่วยเหลือ ช่วยเป็นล่ามให้กับเพื่อนๆ ชนเผ่า ที่เพิ่งมาถึงใหม่ๆ และยังพูดภาษาอังกฤษไม่ได้บ้าง แต่ที่บ่อยไม่แพ้กันคือการติดต่อประสานงานเรื่องส่งเงินไปให้ญาติพี่น้องที่อยู่ในพม่า  ทำให้ผมนึกถึงชีวิตในย่างกุ้งสมัยที่ยังทำงานเป็นพนักงานแบงก์

“โรดทอ” ชีวิตหนึ่งที่เมืองไทยหลายชีวิตในพม่า

โดย องค์ บรรจุน

ผมเจอโรดทอที่สนามบินมิงกาลาดง (Mingaladon) ประเทศพม่าเมื่อเดือนก่อน เขาและเพื่อนที่ผมรู้จักก่อนหน้านี้นุ่งโสร่งแดงลายตารางของมอญพร้อมคนขับรถตู้ รอรับเราตามที่นัดกันไว้เมื่อก่อนออกจากเมืองไทยการไปพม่าของผมครั้งนี้เพื่อท่องเที่ยว เรียนรู้แลกเปลี่ยนเรื่องราวสู่กันฟัง และอีกหลายอย่าง ที่ไม่เกี่ยวข้องกับเรื่องที่จะกล่าวถึงในตอนนี้

สถานการณ์แรงงานในรอบ 8 ปี

2546-- คณะรัฐมนตรีเห็นชอบตามที่กระทรวงแรงงานเสนอเรื่องการ อนุญาตให้แรงงานต่างด้าวหลบหนีเข้าเมืองสัญชาติพม่า ลาวและกัมพูชา อยู่ในราชอาณาจักรเป็นการชั่วคราวและสามารถทำงานได้ต่ออีก 1 ปี  รัฐบาลไทยและรัฐบาลพม่าได้ลงนามในข้อตกลงเรื่องการพิสูจน์สัญชาติที่จะทำให้แรงงานข้ามชาติจากพม่าเป็นแรงงานที่ถูกกฎหมาย แต่ กระบวนการดังกล่าวต้องยุติลงกลางคัน เนื่องจากรัฐบาลพม่าต้องการ ให้มีการพิสูจน์สัญชาติต้องดำเนินการในเขตพม่าเท่านั้น ซึ่งเรื่องนี้ ชะงักงันมาจนถึงปี 2551 จนในที่สุดรัฐบาลไทยยินยอมทำตาม ข้อเรียกร้องของรัฐบาลพม่า

“รุบมะนี” สาวกอระข่าพลัดถิ่นบนแผ่นดินพม่า

โดย องค์ บรรจุน

คนส่วนใหญ่บนโลกใบนี้คงรักแผ่นดินถิ่นเกิดด้วยกันทั้งนั้น แม้จะรู้ดีว่าตนเองแตกต่างจากผู้คนเชื้อสายหลักและผู้ปกครองของประเทศนั้นก็ตาม หากจะมีคนที่เกิดบน แผ่นดินนั้นแล้วยังคงรักในเชื้อสายเผ่าพันธุ์ของบรรพชนซึ่ง เป็นคนส่วนน้อยก็คงเป็นเรื่องปกติธรรมดา แต่ในกรณีของ รุบมะน เธอมีบรรพชนเป็นชาวกอระข่า ประชากรหลักของ ประเทศเนปาล แม้เธอจะยังคงใช้ภาษาเนปาลีและใช้ชีวิตในวัฒนธรรมแบบเนปาล แต่เธอก็ไม่รู้จักเนปาล เหตุเพราะ ตระกูลของเธออพยพเข้ามาอยู่พม่าตั้งแต่รุ่นปู่ย่าตายาย ด้วย รูปลักษณ์ภายนอกและวัฒนธรรมเฉพาะของชาวกอระข่า ทำให้ทุกคนเรียกเธอว่า ‘แขก’ ประกอบกับรูปแบบการปกครอง โดยรัฐบาลทหารพม่าที่ทำให้ประชาชนไม่สามารถใช้ชีวิต อย่างปกติสุขได้  ทำให้รุบมะนีไม่เคยรู้สึกว่าเธอเป็นคนพม่า ที่สำคัญเธอไม่อยากกลับไปใช้ชีวิตที่นั่น  ในขณะเดียวกัน รุบมะนีก็ไม่ได้คิดว่าเธอเป็นคนไทย แต่ถ้าเป็นไปได้ เธอก็จะเลือกใช้ชีวิตอยู่ในประเทศไทยตลอดไป

Dirty Pretty Things - ลบเหลี่ยมเลว

โดย หมอกเต่หว่า

ในโลกนี้คงไม่มีใครปรารถนาชีวิตที่ไร้สิทธิเสรีภาพและศักดิ์ศรีความเป็นมนุษย์ แต่หลายคนก็ไม่สามารถหลีกเลี่ยงชะตาชีวิตเหล่านี้ได้ พวกเขาจึงทำได้เพียงแค่เรียนรู้ที่จะอยู่กับมันและทำทุกวิถีทางเพื่อความอยู่รอด

“จิ่งคำ” เรารอดแล้วต้องช่วยคนอื่นต่อ

โดย องค์ บรรจุน

คนไทยใหญ่หลายคนที่ได้ยินการพูดคุยของเราอยู่ตรงนั้นพูด เป็นเสียงเดียวกันว่า ไม่ต้องการเข้าสู่กระบวนการพิสูจน์สัญชาติ เพราะ การมีบัตรประชาชนพม่า นอกจากจะทำให้พวกเขารู้สึกเจ็บช้ำที่ต้องถือ บัตรประชาชนพม่าอยู่บนแผ่นดินรัฐฉานของเขาเองแล้ว การมีบัตร ประชาชนยังทำให้รัฐบาลพม่า “ฮู่ปี่ ฮู่น้อง ฮู่เจ้อ ฮู่เคอ” ไม่สามารถทำ กิจกรรมเพื่อพี่น้องไทยใหญ่ได้อีกต่อไป แม้แต่การเข้ามาทำงานในเมือง ไทยก็จะต้องถูกตรวจสอบและติดตาม รวมทั้งญาติพี่น้องเพื่อนบ้านก็ พลอยได้รับผลกระทบไปด้วย

พิสูจน์สัญชาติ ทางออกหรือทางตันของแรงงานจากพม่า

โดย หมอกเต่หว่า

ด้วยสาเหตุปัญหาความไม่มั่นคงทางการเมือง การละเมิดสิทธิมนุษยชนภายใต้รัฐบาลเผด็จการ และปัญหาเรื่องปากท้อง ส่งผลให้ประชาชนในพม่าจำนวนมหาศาลผันตัวเองกลายเป็นแรงงานอพยพ และประชาชนชั้นล่างสุดในประเทศเพื่อนบ้าน โดยเฉพาะไทยที่มีแรงงานข้ามชาติ จากพม่าทั้งผิดและถูกกฎหมายเกือบ 2 - 3 ล้านคน หรือแรงงานข้ามชาติจำนวน 80 เปอร์เซ็นต์ มาจากพม่า

อะไรคือมาตรวัดชาวพุทธที่ดี

แปลจากบทความเรื่อง By what criteria are we Buddhist ?
 โดย สนิทสุดา เอกชัย คอลัมน์ Commentary
น.ส.พ.บางกอกโพสต์ ฉบับวันที่ 29 กรกฎาคม 2547 หน้า 11

www.nelshael.com 

มีคนเคยกล่าวถึงความจริงข้อหนึ่งของการดำรงอยู่บน แผ่นดินแห่งความเสมอภาคผืนนี้ว่า ยิ่งคุณยากจนมากเท่าไหร่ คุณก็จะได้รับความเป็นธรรมจากกระบวนการยุติธรรมอันแสน ยืดเยื้อและราคาแพงน้อยลงเท่านั้น ยิ่งไปกว่านั้น ถ้าคุณเป็น แรงงานต่างด้าวผิดกฎหมายที่ยากจนด้วยแล้ว คุณแทบจะไม่มี โอกาสดำเนินคดีความตามกระบวนการยุติธรรมได้เลย โดยเฉพาะ หากอาชญากรเหล่านั้นมีอิทธิพลและมีเส้นสาย

สิ่งเหล่านี้คือสาเหตุที่ “มาซู” ต้องเสียชีวิตอย่างทุกข์ทรมาน

มิตรภาพบนความเสี่ยง

โดย วิน นาย

โตโต้ เป็นชื่อแมวของนางโป โปและนาย ทุน ผัวเมียแรงงานชาวพม่า  ปัจจุบันโต โต้อายุได้ 2 ปี อยู่ในวัยกำลังซน  และคอยทำตัวเป็นเหมือนนาฬิกาปลุกประจำบ้าน  คอยปลุกเจ้านายขึ้นมาเล่นกับมัน โดยเฉพาะเวลาหลังเที่ยงคืนซึ่งเจ้านายไม่ค่อยมีอารมณ์จะเล่นกับมันนัก  ตอนแรก ๆ เจ้านายของมันหงุดหงิดพอสมควรเวลามันเล่นซนไม่รู้เวล่ำเวลา  แต่ตอนหลังก็เริ่มปรับตัวได้และคิดเสียว่าเป็นการออกอำลังกายและกิจกรรมสันทนาการประจำวัน

คอนเสิร์ตรวมใจต้านภัยสังคม

โดย อานไตย ไคข่ายฟ้า

เมื่อวันที่ 20 พ.ย. 47 ที่ผ่านมา สถานีวิทยุกระจายเสียง แห่งประเทศไทยจังหวัดเชียงใหม่และองค์การศึกษาวิทยาศาสตร์ และวัฒนธรรมแห่งสหประชาชาติ หรือ ยูเนสโก ได้ร่วมกันจัดงาน “คอนเสิร์ตชนเผ่ารวมใจต้านภัยสังคม” บริเวณลานจอดรถหน้า สำนักงานประชาสัมพันธ์เขต 3 จังหวัดเชียงใหม่ มีวัตถุประสงค์ เพื่อต้องการให้ชนเผ่าต่างๆ ได้เข้าใจถึงปัญหาภัยสังคมรวมทั้ง รู้จักหาวิธีป้องกัน

ในงานนี้ผู้จัดได้รวบรวมศิลปินนักร้องนักแสดงจากชนเผ่า ต่างๆ มากกว่า 100 คน จากชนเผ่า7 ชนเผ่า ประกอบด้วย ไทยใหญ่ กะเหรี่ยง ลาหู่ ม้ง เมี่ยน(เย้า) ลีซู และอาข่า

จากรัฐคะฉิ่นสู่ถิ่นเชียงดาว : การรื้อฟื้นวัฒนธรรมชาวคะฉิ่นในเมืองไทย

โดย สุจิรา ปานจนะ

บนเส้นทางเชียงใหม่-ฝาง จุดหมายปลายทางของคน ส่วนใหญ่คือการได้ไปสัมผัสอากาศหนาวบนยอดดอยสูง ชื่นชม กับดอกไม้สีสันสวยงามที่ผลิบานรับฤดูหนาว ณ ดอยอ่างขาง แต่จะมีใครสังเกตบ้างไหมว่า เส้นทางเมืองงาย-เมืองนะที่แยกจาก ถนนสายหลักก่อนจะถึงดอยอ่างข่างนั้นมีหมู่บ้านของชาวคะฉิ่น (หรือกะฉิ่น)ตั้งอยู่ ซึ่งคนไทยน้อยคนนักจะรู้จักเรื่องราวของ พวกเขา

ชีวิต ความหวัง และความใฝ่ฝันของผู้ต้องขัง (1)

มนุษย์ทุกคนที่อยู่บนโลกใบนี้ ไม่ว่าจะอยู่มุมไหนหรือแผ่นดินใดก็ตาม เมื่อลืมตาดูโลกและเติบโตขึ้นมา ต่างคนก็ต่างคงต้องมีความใฝ่ฝันของตัวเองและอยากให้ความฝันใฝ่ของตัวเองนั้นเป็นจริง แต่จะมีสักกี่คนที่มีโอกาสสานฝันนั้น ๆ จนสำเร็จ และเป็นจริง ผมคนหนึ่งที่โชคร้ายและไม่มีโอกาสเช่นเพื่อน ๆ ของผมอีกหลายคนเพราะพวกเขาเกิดมาท่ามกลางหมอกควันแห่งสงคราม การแย่งชิงอำนาจ ผืนแผ่นดิน และการกีดกันทางเชื้อชาติ

ชีวิต ความหวัง และความใฝ่ฝันของผู้ต้องขัง (2)

โดย สีฟ้า

เมื่อสมัยที่ผมยังอยู่ในประเทศพม่า ผมมีชื่อว่า ซอหล่อยมู ผมเป็นคนเชื้อชาติกะเหรี่ยง(กลุ่มสะกอ) ซอ หมายถึง นาย หล่อย หมายถึง สี มู หมายถึง ฟ้า ดังนั้น “สีฟ้า” คือความหมายของชื่อผม ผมเกิดที่เมืองหล่อยก่อ ซึ่งเคยเป็นเมืองหลวงของชนชาติกะยาคือกะเหรี่ยงแดงนั่นเอง ผมเกิดเมื่อวันที่ 3 กุมภาพันธ์ 2501 จากครอบครัวคริสเตียนและเป็นคนที่ 4 จากพี่น้อง 6 คน ถึงจะไม่ร่ำรวยแต่ระดับชีวิตปานกลางของครอบครัวของผมพออยู่พอกินและมีความอบอุ่น คุณพ่อคุณแม่เป็นผู้รักเสียงเพลง ดังนั้น ในบ้านมีเครื่องดนตรีหลายชนิดและพี่ชายคนโตได้ถูกแต่งตั้งให้เป็นหัวหน้ากลุ่มนักร้องประจำของคริสจักร ในเมืองที่เราอยู่ ผมถูกบังคับให้ฝึกร้องเพลงฝรั่งตั้งแต่อายุไม่กี่ขวบและได้ขึ้นบนเวทีท่ามกลางผู้คนมากมายซึ่งสมัยนั้นไม่เคยมีเด็ก ๆ คนไหนกล้าเหมือนผมเลย เพราะฉะนั้นได้ฉายาว่า Tha Tha(om; om;)แปลว่าลูกชาย พออายุได้ 10 ขวบ คุณแม่ก็สอนกีตาร์ให้ผมขั้นพื้นฐานแค่เล่นเพลงง่าย ๆ ได้

ฤาความเมตตาจะมีเส้นพรมแดน

โดย ธันวา สิริเมธี

อาจกล่าวได้ว่าข่าวการทารุณกรรมแรงงานต่างด้าวชาวกะเหรี่ยงสัญชาติพม่าบนหน้าหนึ่งหนังสือพิมพ์หลายฉบับในเช้าวันที่ 29 เมษายน 2548 เป็นข่าวที่กระทบกระเทือนจิตใจของคนที่ได้รับรู้เป็นอย่างมาก และก่อให้เกิดคำถามสำคัญต่อสังคมไทยเช่นกันว่า เพราะเหตุใดนายจ้างไทยจึงใช้ความรุนแรงต่อแรงงานต่างด้าวราวกับคนไร้หัวใจ การกระทำดังกล่าวเกิดจากความโหดร้ายโดยนิสัยส่วนตัว หรือเป็นความโหดร้ายที่มีปัจจัยอื่นซ่อนอยู่เบื้องหลัง โดยเฉพาะปัจจัยเรื่อง “สัญชาติ” หรือ “เส้นพรมแดน” ที่คอยสกัดกั้นความเมตตาของเราไม่ให้ก้าวข้ามไป หากเป็นเช่นนั้นจริง เราควรจะทำอย่างไรที่จะกำจัดความรุนแรงดังกล่าวไม่ให้เกิดขึ้นในสังคมไทยอีกต่อไป

ชีวิตในมุมมืด ของชายขายบริการไทยใหญ่

โดย กีรติกานต์

แสงไฟหลากสีกระพริบพร่างพรายอยู่ในห้องเล็ก ๆ ที่แออัดยัดเยียดไปด้วยนักเที่ยวยามราตรีที่เป็นทั้งชาวไทยและชาวต่างชาติ สายตาทุกคู่จับจ้องมองไปยังเวทีเตี้ย ๆ ที่สร้างขึ้นอยู่กลางห้องอย่างใจจดใจจ่อ ร่างที่แทบจะเปลือยเปล่าของชายหนุ่มรูปร่างกำยำ 3-4 คน ในชุดบิกินีตัวเล็กบางจิ๋วที่แทบจะปิดของสงวนไว้ไม่มิด กำลังเต้นยักย้ายส่ายสะโพกไปมาราวกับกำลังยั่วเย้าอารมณ์ของเหล่าท่านผู้ชมให้หลงอยู่ในความกำหนัด ณ บางมุมมืดของห้องเล็ก สายตาที่เปล่งประกายจากชายหนุ่มหน้าตาดีหลายคู่กำลังจับจ้องมาที่แขกเหยื่อเหล่านั้นด้วยวัตถุประสงค์บางอย่าง ทั้ง ๆ ที่เขาเหล่านั้นทุกคนล้วนแล้วแต่เป็น”ผู้ชาย” ด้วยกันทั้งนั้น แต่นั่นก็ไม่ได้สร้างความกระอักกระอ่วนหรือขวยเขินให้เกิดขึ้นกับชายหนุ่มเหล่านั้นเลย