อิ่มตา อิ่มท้อง อิ่มใจ กับสงกรานต์พม่าในเชียงใหม

โดย นานาตี

ช่วงเย็นของวันที่ 11 เมษายนบริเวณทางเดินหน้าโรงละครหอศิลปะวัฒนธรรมมหาวิทยาลัยเชียงใหม่คลาคล่ำไปด้วยผู้คนจำนวนมากที่กำลังเอร็ดอร่อยกับอาหารหลากหลายเมนู บ้างก็กำลังต่อแถวเพื่อรับอาหารทั้งคาวหวานที่จัดไว้บนโต๊ะ บางเมนูก็อาจคุ้นตาบ้าง บางเมนูก็ไม่เคยเห็นมาก่อน นั่นก็เพราะอาหารเหล่านั้นเป็นอาหารจากพม่าที่บรรดาชาวพม่าและชนชาติต่างๆ ในเชียงใหม่ที่มารวมตัวกันได้เตรียมไว้ให้กับบรรดาเพื่ อนพ้องและแขกเหรื่ อที่ มาในงานฉลองสงกรานต์ หรือ “ตะจ่านปอย” ในภาษาพม่านั่นเอง

Oh My God, วงการบันเทิงพม่า

โดย นานาตี
ภาพ myanmarcelebrity.com

เมื่อไม่ นานมานี้ เรื่ องที่ เป็นทอล์กออฟเดอะทาวน์ในวงการหนังบ้านเราเห็นจะเป็นการสั่งห้ามฉายหนังเรื่อง Insects in the backyardเหตุมีฉากที่ไม่เหมาะสม จนผู้กำกับต้องออกมาฟ้องร้องคณะกรรมการที่สั่งเชือดขึ้นโรงขึ้นศาลกันเลยทีเดียว แต่เรื่องร้อนๆ ในวงการบันเทิงบ้านเรา อาจเป็นเรื่องธรรมดาจิ๊บๆ สำหรับผู้กำกับพม่าก็ได้

ไปพม่า... อย่าลืมแวะเข้ารา้นสระผม

โดย กระแนจอ

ใครเลยจะคาดคิดว่า...ทุกครั้งที่ฉันเดินทางเข้าไปทำงานในพม่าสถานที่สำคัญที่ฉันต้องไปนอกจากวัดวาอารามในหนังสือท่องเที่ยวแล้ว คือ “ร้านทำผม” หรือ Beauty Salon ฉันเคยใช้บริการสระผมตามร้านเหล่านี้มาแล้วหลายเมืองทุกร้านล้วนให้บริการอันน่าประทับใจจนอยากเก็บมาเล่าให้ฟัง เผื่อคนไทยจะสนใจขยายธุรกิจนี้ให้ทั่วเมืองไทยบ้าง ฉันจะเป็นคนหนึ่งที่ไปใช้บริการประจำแน่ ๆ

ไขความลับ “ตะนาคา” ความงามสองพันปี

โดย หมอกเต่หว่า

“ทำไมสาวพม่าต้องทาแป้งตะนาคา?”นี่คือคำถามที่คนภายนอกส่วนใหญ่อยากรู้แต่ไม่เฉพาะสาวๆ เท่านั้นที่หลงรักแป้งสีเหลืองนวลนี้ เพราะบรรดาลูกเด็กเล็กแดงไปจนถึงคุณยาย หรือแม้แต่หนุ่มๆ ในพม่าต่างก็ชอบทาแป้งตะนาคากันทั้งนั้น และที่คนพม่ามีผิวนวลเนียนจนหลายคนอิจฉานั้น ไม่ ใช่ เพราะใช้เครื่องสำอางแพงๆ ยี่ห้อดังๆ แต่เป็นเพราะใช้แป้งตะนาคาต่างหาก ว่ากันว่า คนพม่านั้นรู้จักนำไม้ตะนาคามาเป็นเครื่องประทินโฉมกันตั้งแต่สมัยสองพันปีโน้น และยิ่งกาลเวลาผ่านไป ตะนาคาก็ได้พิสูจน์ให้คนรุ่ นใหม่ เห็นว่ ามันคือ “เพชรน้ำเอก” แห่งวงการเครื่องสำอางของคนพม่าที่ได้กลายเป็นเอกลักษณ์ของชาวพม่าในทุกวันนี้

สตรีชาวแต๊ะ กับความงามที่เปลี่ยนไป

โดย นานาตี

ว่ากันว่า คำจำกัดความของ“ผู้หญิงสวย” นั้นขึ้นอยู่กับรสนิยมของคนในแต่ละสถานที่แต่ละยุคสมัย บ้านเรายุคนี้สาวๆ ต้องขาวหมวยสไตล์เกาหลี ซึ่งฝรั่งมังค่าแถบยุโรปอาจส่ายหัวเพราะนิยมผิวเข้มมากกว่า สวยของเราอาจขี้เหร่ในสายตาคนอื่น มีสารคดีในทีวีอยู่เรื่องหนึ่งเกี่ยวกับชนเผ่าในอัฟริกาที่เจาะริมฝีปากและใส่แผ่นไม้กลมๆ แบนๆ มีลวดลายขนาดพอๆ กับจาน ยิ่งแผ่นไม้มีขนาดใหญ่เท่าไหร่ถือว่ายิ่งสวย กลายเป็นสาวฮ็อตที่หนุ่มๆ ในหมู่บ้านต่างก็หมายปอง

นิทรรศการศิลปะใต้ดิน

โดย โกผิ่ว
แปลโดย Numripan

จ่อตูกับผลงาน "Freedom"

“ระวัง บ้านนี้มีสุนัขกินเนื้อคน” ข้อความบนป้ายที่ติดไว้หน้าบ้าน บวกกับเสียงหมาเห่าจากในรั้วบ้านทำเอาคนที่ มาเยือนอย่างผมรู้สึกเย็นยะเยือกอย่างบอกไม่ถูกสักพักมีเด็กหนุ่มออกมาเปิดประตูให้เข้าไปในบ้านเพื่ อเข้าไปชมงานแสดงภาพวาดของอูจ่อตู เจ้าของบ้านซึ่งเป็นทั้งจิตรกรและนักแสดงที่ไม่มีโอกาสแสดงผลงานภาพวาดของตัวเองอย่างเปิดเผยในประเทศพม่า และยังถูกห้ามแสดงภาพยนตร์ด้วยเช่นกัน แม้ว่าเขาจะเคยได้รับรางวัลนักแสดงยอดเยี่ยมซึ่งถือว่าเป็นความสำเร็จสูงสุดของอาชีพนักแสดงมาแล้วถึงสองครั้งก็ตาม

ธรรมะหรืออนาจาร? ในศิลปะชาวบ้านอุษาคเนย์

โดย นิพัทธ์พร เพ็งแก้ว

หลายปีมานี้สนิทสนมกับหนุ่ มไทใหญ่รุ่นน้อง แต่อายุอาจจะเป็นรุ่นลูกไปแล้วก็ได้ เพราะคลับคล้ายคลับคลาว่าแม่เขาอายุน้อยกว่าดิฉันซะอีก แต่สั่งห้ามเด็ดขาดกับนาย “หนุ่มเมือง” ว่า อย่าเชียวนะอย่ามาเรียกฉันว่าป้า เผลอเรียกเมื่อไหร่--ฉันตบเธอลูกตาหลุดแน่!

นายหนุ่ มเมืองหัวเราะแหะๆ ท่ าทางนิ่ มนวลอวลอิ่ มด้วยมารยาท มารยาท และมารยาท ลุกเหินเดินนั่งไม่มีเสียล่ะจะหยาบช้าพรวดพราด ทั้งยังพูดจาด้วยถ้อยคำสำเนียงไพเราะจนฟังแล้วออกจะรำคาญรูหู ที่เป็นเช่นนี้เพราะหนุ่มเมืองเคยบวชเรียนมายาวนานถึง 10กว่าปี คงตั้งแต่อายุ 8 ขวบล่ะกระมัง เพิ่งสึกหาลาเพศใส่ชุดฆราวาสกับเขาเป็นเมื่ อเป็นผู้ใหญ่ แล้ว แถมตอนเจอครั้งแรกนายหนุ่ มเมืองยังทำให้ดิฉันต้องยกมือไหว้ปลกๆ เพราะหลวงน้องเล่นห่มจีวรเหลืองสดอย่างสำรวมเรียบร้อยมาพบปะกับนางยักษิณีผู้พี่ผู้ใช้ดวงตาจ้องเขม็งสอดส่ายสังเกตหลวงน้องอยู่ทุกอากัปกิริยา ครั้นสึกหาลาเพศบรรพชิตมาเป็นน้องชายที่รักสนิทสนมกันมากโขแล้ว ดิฉันยัง ไม่วายนึกในใจว่าเวรหนอเวร เกือบแกว่งปากหาบาปแล้วซิกู...ดีเท่าไหร่ ที่ไม่จิกกัดอดีตพระไปอย่างไม่รู้เหนือรู้ใต้ ถ้าไม่รู้ไม่เห็นประวัติหนุ่มไทใหญ่คนนี้มาก่อนดิฉันคง “หมั่นไส้” ในอาการนิ่มประณีตของเขาซะแน่ๆ เพราะมันชวนให้พาลคิดว่าไอ้หนุ่มคนนี้ออกจะ “ดัดจริต” สิ้นดี

ลักกี้นัมเบอร์ ของผู้นำเผด็จการ

บ้านเรา ถือว่าเลข 9 เป็นเลขนำโชค เพราะ เสียงไปพ้องกับคำว่า “ก้าวเดิน” หรือ “ก้าวหน้า” หลายคนเลือกเปิดกิจการในวันที่ 9 เพื่อความก้าวหน้าของธุรกิจ ไหว้พระก็ต้องไป 9 วัดถึงจะเฮง ที่แน่ๆ พนันได้เลยว่า บรรดา นักเสี่ยงโชคทั้งหลายต่างก็เคยแทงหวยเลข 9 กันมาแล้วคนละหลายๆ หลายครั้ง

(พม่า)ศิลปะยืนยาว อำนาจ(เผด็จการ)มีวันสูญสลาย

เรื่อง/ภาพ จิตติมา ผลเสวก

ตึกใหญ่สถาปัตยกรรมทรงยุโรปผสมผสานกับจีน แปลกตาแต่สวยงามไปอีกแบบ มันคืออาคารสถาบันสอนศิลปะแห่งกรุงย่างกุ้ง เทียบเท่ากับวิทยาลัยช่างศิลปหรือวิทยาลัยเพาะช่างในสมัยอดีตของบ้านเรา

ภายในตึกมีร่องรอยอันโอ่อ่าสมกับเป็นสถานที่สอนศิลปะ แม้ปัจจุบันจะทรุดโทรมเพราะขาดการบำรุงรักษา ห้องเรียนของเขาทำให้ฉันนึกถึงห้องเรียนศิลปะในวิทยาลัยช่างศิลปะที่ฉันเคยเรียนเมื่อประมาณ 20 ปีก่อน ห้องเก่าๆ เต็มไปด้วยคราบสีและรอยดินสอขูดเขียน โต๊ะเรียนที่ดูราวกับว่าไม่เคยเปลี่ยนมาตั้งแต่สมัยอาจารย์ศิลปะ พีระศรียังมีชีวิตอยู่

ตามรอยศรัทธาแห่ง “นัต”บนภูเขาโปปา

โดย ฮานอย

บ่าย 3 โมง ณ สถานีขนส่งเมืองบะกัน (พุกาม) ขณะที่ผู้โดยสารทั้งชาวต่างชาติและคนพม่ากำลังทยอยก้าวลงจากรถบัส หน้าประตูก็มีเสียงตะโกนเซ็งแซ่ของบรรดาคนขับรถและไกด์ นำเที่ยวโชว์ป้ายโปรแกรมนั่งรถม้าชมโบราณสถาน ซึ่งถือเป็นบรรยากาศที่พบเห็นได้ทั่วไปตาม เมืองท่องเที่ยว โดยเฉพาะเมืองที่มีชื่อเสียงโด่งดังไปทั่วโลกอย่างเมืองพุกามแห่งนี้ แม้ว่าที่นี่จะมีทะเลเจดีย์หลายพันองค์ให้โพสต์ท่าถ่ายรูปกันจนเหนื่อย แต่หลายคนอาจไม่รู้ว่า  ห่างออกไปไม่ถึง 50 กิโลเมตร ยังมี “ภูเขาโปปา” ภูเขาศักดิ์สิทธิ์ที่ประชาชนชาวพม่านับถือ เพราะเชื่อว่าเป็นแหล่งรวม “นัต” ทั้งหมด 37 ตน เรียกว่ามาที่ภูเขาแห่งนี้แห่งเดียว  อยากอธิษฐานขอพรนัตตนไหนสามารถเลือกได้ไม่จำกัด ดังนั้น หากผู้เขียนเดินทางมาถึงพุกาม แล้วไม่ได้ไปภูเขาโปปาก็คงจะต้องนั่งเสียดายในภายหลังแน่ ๆ    

ถนนฝุ่นเกวียนเทียมม้า ณ เมืองพุกาม

ทุ่งทะเลเจดีย์อันเลื่องชื่อแห่งพุกามริมแม่น้ำอิรวดี

โดย ไพศาล เปลี่ยน

เกวียนหลังขนาดพอเหมาะกำลังเคลื่อนไปบนถนนฝุ่นสีแดงตามจังหวะย่างเหยาะของม้าที่กำลังย่ำเดินไปข้างหน้า กระโดกกระดอนก็ตามทางที่จะไป เหวี่ยงไปซ้ายทีโยกไปขวาที พอให้กระดูกขยับลั่นได้บ้างเอาเพลิน ก็ได้รำลึกบางอย่างที่ เคยผ่ านมาบ้างก็ดี อยากสบายทุกอย่ างที่ต้องการก็นั่งอยู่บ้านแล้วเอาพัดลมโกรกหว่างขาเอานั่นแหละไม่ต้องมาให้เสียความรู้สึก

คนบันเทิงกับสถานการณ์พม่า

1.แอนเจลินา โจลี 

เดือนพฤษภาคม 2545 แองเจลิน่า โจลี ดาราสาวฮอลลีวูดส์ ได้เข้าเยี่ยมค่ายผู้ลี้ภัย บริเวณชายแดนไทย-พม่าเป็นครั้งแรก ในฐานะ ทูตสันถวไมตรีขององค์การข้าหลวงใหญ่ผู้ลี้ภัยแห่งสหประชาชาติ หรือ UNHCR และในปี 2552 เธอได้เดินทางมาเยี่ยมผู้ลี้ภัยอีกครั้ง พร้อมกับสามี แบรต พิต  พระเอกแถวหน้าของ ฮอลลีวูดส์  

คาถาหลวงพ่อแขนดำ

โดย นิพัทธ์พร เพ็งแก้ว

ดูภาพถ่ายและจิตรกรรมโบราณบันทึกภาพคน “เงี้ยว” หรือ คน“ไทยใหญ่” สักขาสักแขน จนดำมืดมาก็มาก ขึ้นดอยไตแลงไปทำงานกับทหารไทยใหญ่ก็หลายครั้ง แต่ยัง เหนียมๆ ว่าเราเป็นผู้หญิงอยู่บ้างเหมือนกัน ดังนั้น จะไปขอถลกผ้าดูแขนขาของหนุ่มทหาร คนไหนๆ มันคงไม่งาม ทั้งที่อยากรู้อยากเห็นของจริงนักว่า “ลายสัก” มันเรียงตัวเป็นพืดยังไง จึงทำให้ท่อนแขน หรือกระทั่งแข้งขาหนุ่มไทยใหญ่ดำ ดำ ดำ เหมือนนุ่งกางเกงรัดรูป ฟิตเปรี้ยะทันสมัยถึงอย่างนั้น ทำได้ก็แต่แอบลอบมองลายสักบนแขน บนข้อมือของหนุ่มเล็กหนุ่มใหญ่บนดอยไตแลง พยายามอ่านตัวอักษรโบราณยึกยัก รูปตัวสิงห์ ตัวสัตว์ต่างๆ ที่มอง ไม่ค่อยออกหรอกว่าเป็นตัวอะไร แต่สิ่งที่ปรากฏชัดเจนก็คือ รอยสักไม่ค่อยมีในทหารไทยใหญ่ อายุน้อยๆ เพราะถึงบัดนี้ชายหญิงไทยใหญ่รุ่นใหม่ไม่มีใครเขาสักเนื้อตัวกันอีกแล้ว

"แคนอ๊อก" น้ำพริกถั่วเน่ารสแซบชาวปะโอ

เยือนเทศกาลมะหน่าว ก่อนจะเหลือเพียงความทรงจำ

โดย โม๋หอม

ซากุระทาวเวอร์ ย่างกุ้ง ประเทศพม่า

ธนบัตรใบละ 100 ดอลลาร์ จำนวน 3 ฉบับ เทียบเท่าเงินไทยมูลค่าเหยียบหมื่นถูกหยิบยื่น เพื่อแลกกับตั๋วโดยสารเครื่องบินเที่ยวเดียว 2 ที่นั่ง จากย่างกุ้งไปยังมิตจีนา เมืองหลวงของรัฐคะฉิ่น เพื่อร่วมงานเทศกาลเต้นมะหน่าว งานเต้นรำประจำปีที่ยิ่งใหญ่ที่สุดของชาวคะฉิ่น แม้สนนราคา จะค่อนข้างแพง และต้องใช้เวลาจองล่วงหน้านานนับเดือน แต่ด้วยข่าวลือที่หนาหูในกลุ่มเพื่อน คะฉิ่นว่า ปีนี้อาจจะจัดขึ้นเป็นปีสุดท้าย ซึ่งได้เริ่มขึ้นแล้วในขณะนี้และจะสิ้นสุดลงในอีก 2 วัน ข้างหน้า หากเดินทางด้วยวิธีอื่นอาจสายเกินไป จึงทำให้เรากัดฟันจ่ายเงินค่าตั๋วเครื่องบินที่ ราคาแพงกว่าบินไปกลับกรุงเทพฯ-ฮ่องกงเพื่อไม่ให้พลาดงานนี้

เตอหน่า - ทา เสียงขับกล่อมขุนเขาของชาวกะเหรี่ยง

พม่าเป็นประเทศที่มีป่าเขาทอดตัวสลับซับซ้อน สายธารคดเคี้ยว แม่น้ำขวางกั้น ก่อเกิดเส้นเขตแดนเป็นรัฐ และชนเผ่าน้อยใหญ่ต่างๆ อย่างหลากหลาย แบ่งตามรัฐใหญ่ๆ ที่เราคุ้นหูกัน คือ รัฐฉาน รัฐกะเหรี่ยง รัฐคะฉิ่น รัฐมอญ รัฐยะไข่ เป็นต้น ความหลากหลายทางด้านภูมิศาสตร์ส่งผลให้วัฒนธรรม ประเพณี การดำรงอยู่ แม้กระทั่งภาษาพูด การละเล่นดนตรีก็มีความหลากหลายเป็นร้อยเป็นพัน สอดคล้องไปตามพื้นที่นั้นๆ

บทความนี้ขอนำเสนอเรื่องราวของเสียงดนตรี เสียงแห่งความสนุกสนาน เสียงแห่งตำนานสืบสานกันมา เสียงแห่งรัฐกะเหรี่ยงผ่านเครื่องดนตรี ซึ่งมีสองลักษณะ คือ “เตหน่า กับ ทา”

“ยังเติร์ก” วงดนตรีน้องใหม่ของชาวไทยใหญ

ในช่วงปลายเดือนพฤศจิกายนที่ผ่านมา บนตลาดเทป เพลงไทยใหญ่ได้มีโอกาสต้อนรับ วงดนตรีน้องใหม่ชื่อว่า “ยังเติร์ก” ในอัลบั้มที่มีชื่อเป็นภาษาไทยใหญ่ว่า “ปู้นพอน แลโก๊นหนุ่ม” หรือแปลเป็นไทยว่า “ภาระหน้าที่และคนหนุ่มสาว” หลังจากอวดโฉมอยู่บนแผงได้ไม่กี่วัน สำนักข่าวชาน ของกลุ่มชาวไทยใหญ่ ก็ออกข่าวภาคภาษาอังกฤษว่า หนึ่งในบทเพลงของอัลบั้มชุดนี้ เป็นบทเพลงที่ยกย่อง ความสามารถของนางอองซานซูจี ในการต่อสู้แบบสันติวิธี จนได้รับรางวัลโนเบล หลังจากนั้นเพียงไม่กี่วัน สำนักข่าว บีบีซีภาค ภาษาพม่าก็ได้ติดต่อขอสัมภาษณ์สมาชิกวงเกี่ยวกับ แรงบันดาลใจในการแต่งเพลงนี้ ดังนั้น เพื่อไม่ให้ตกระแส จนเกินไป แวดวงบันเทิงฉบับนี้จึงติดตามสัมภาษณ์สมาชิก วงยังเติร์กมาฝากผู้อ่านกันบ้าง

ถั่วเน่าคืออะไร

ถั่วเน่า เป็นเครื่องปรุงอาหารซึ่งเป็นเอกลักษณ์ของชาวไทยใหญ่ เช่นเดียวกับปลาร้าของชาวอีสาน ชื่อเรียกถั่วเน่ามาจากขั้นตอนการทำซึ่งมีการหมักถั่วเหลืองรวมอยู่ด้วย

วิธีการทำถั่วเน่า ขั้นแรกให้นำถั่วเหลืองหรือที่ชาวไทยใหญ่เรียกว่าถั่วหัวช้าง มาต้มจนสุกแล้วกรองน้ำออก จากนั้นนำถั่วเน่าที่ยังอุ่น ๆ อยู่ไปใส่ในถุงผ้า แล้วตากแดดประมาณสองวัน ซึ่งเป็นขั้นตอนการหมัก พอถั่วเริ่มส่งกลิ่นเหม็น ก็ให้นำออกจากถุงมาทำเป็นถั่วเน่าแบต่าง ๆ

เหลียวหลังแลหน้ามองศิลปะในพม่า

ศิลปะเป็นสุนทรียภาพอย่างหนึ่งที่มนุษย์สร้างขึ้น เพื่อสนองตอบและสะท้อนความรู้สึกนึกคิดเบื้องลึกในจิตใจแต่ละคนในแต่ละยุคแต่ละสมัย งานศิลปะจึงเป็นเครื่องชี้วัดอย่างหนึ่งว่ามนุษย์ในสังคมนั้น ๆ มีความรู้สึกนึกคิดอย่างไร ขณะเดียวกันงานศิลปะก็เป็นเครื่องชี้วัดอย่างหนึ่งว่า สังคมแต่ละแห่งคิดอย่างไรกับงานศิลปะในสังคมของตน งานศิลปะในพม่าก็ไม่แตกต่างกัน

Pluss Three บอยแปนด์คะฉิ่น กับก้าวใหม่แห่งวงการป๊อปพม่า

โดย จรัส แสง

ปี 2544 ท่ามกลางความหยุดนิ่งของวงการเพลงป๊อป พม่าที่ไม่พัฒนาไปจาก 30 ปีก่อนมากนักสามหนุ่มจากรัฐคะฉิ่น ในนาม พลัสทรี สร้างปรากฏการณ์ความนิยมด้วยการแหกสูตร ความสำเร็จของนักร้องชนเผ่ารุ่นพี่ ๆ ที่มักนำเพลงเก่ามาร้องใหม่ หรือดัดแปลงเนื้อเพลงจากเพลงฮิตในต่างประเทศ และใช้ภาษาพม่า ที่ช่วยขยายกลุ่มผู้ฟัง แต่พลัสทรีเรียบเรียงทำนองเพลงของพวกเขา ขึ้นใหม่ทั้งหมด และทุกเพลงล้วนเป็นภาษาคะฉิ่น